روده تحريك پذير

سلولهاي آنتروكرومافين كولون كه حاوي سروتونين  ( 5HT ) هستند دركسانيكه IBS واسهال (IBS-D) دارند بيشتر وجوددارد ( نسبت به افراد سالم وكسانيكه كوليت اولسرودارند ) . دراين افراد5HT درخون آنها بيشتر از افرادنرمال است .  از جائيكه 5HT در احساس احشايي و تنظيم حركات دستگاه گوارش رل مهمي را دارد ،‌افزايش آزاد شدن 5HT ميتواند عامل ايجاد علائم در اين بيماران باشد ، بنابر اين مصرف داروهاي موثر بر سيستم 5HT ميتواند در درمان IBS موثر باشد . بررسي هاي متعدد  روي انواع گيرنده هاي سروتونين  ( 5HT ) ، 5 نوع گيرنده را در دستگاه گوارش وسيستم عصبي مشخص كرده است( 5HT1-5 ) .
داروهاي اوپيوئيدي كه محيطي اثرميكنند ( مثل دي فنوكسيلات ) اثر خوبي روي IBS با يبوست دارند (IBS-C  ) وتحمل ايجاد نمي كنند. پارگوريك وكدئين وتنتور اوپيوم نيز موثر بوده و تحمل ايجاد نمي كنند ولي بايد پس از مدتي آهسته آهسته كم و بعد قطع شوند .آنتي دپرسيوهاي تري سيكليك در نوع اسهالي IBS موثر هستند . بررسي روي ميانسرين   MIANSERIN  بااثر آنتاگونيسمي روي گيرنده هاي5HT2   و 5HT3  و آنتاگونيست آلفادوآدرنورسپتورنشان داده كه باعث كاهش درد ، ديسترس و بهبودي فونكسيون روده ميشود .

آنتي دپرسيوها ي SSIR ( مهاركننده بازجذب سروتونين) در  IBS   بهمراه يبوست بكار رفته ولي بررسي بيشتري را لازم دارند . مهار كننده هاي بعضي از گيرنده هاي سروتونين براي درمان IBS  نوع اسهالي ( IBS-D  )  بكار رفته است . سروتونين روي گيرنده هاي 5HT3  در جدار روده اثر كرده و انتقال موج عصبي راتشديدميكند . آنتاگونيست هاي گيرندهاي  5HT3  مثل   ALOSETRON  باعث كاهش حس درد احشايي در  IBS   ميشود و ازطرفي عضلات صاف ركتوم را شل كرده وتحمل ركتوم رابراي پرشدن و  اتساع افزايش ميدهد درنتيجه ترانزيت كولون كاهش مييابد . بدلايل نامشخصي ، خانمهايي كهIBS  دارند نسبت به مردان مبتلا از اين دارو بهتر نتيجه ميگيرند ، نهايتا” در اين بيماران كه از اين دارو استفاده كرده بودند ، 70 مورد كوليت ايسكميك پيدا كرده اند كه ده نفر عمل شده و 3 نفر فوت شده اند . بنابر اين دارو توسط كمپاني سارنده از طرح آزمايشي جمع آوري شد .

درIBS  هايي كه يبوست ندارند  CILANSETRON   كه آنتا گونيست   گيرنده هاي 5HT3    ميباشد ، مصرف شده است . اين دارو تعدادي از علائمIBS  نوع اسهالي را در خانمها و مردها بهبود مي بخشد . درد هاي شكمي قطع شده ، اسهال بسيار كمتر و در مواردي بكلي قطع شده است . شايعتر ين عارضه ايندارو يبوست است كه در 3 تا 12% بيماران ديده شده است .
كوليت ايسكميك كه با داروهاي قبلي بسيار زياد ديده ميشد با اين دارو به مقدار كمتري ديده شده وبيماران مبتلا هيچكدام نياز به جراحي پيدا پيدا نكرده اند و خود بخود با قطع داروبهبودي ايجاد شده است .
آنتا گونيستهاي جديد گيرنده هاي5HT3 در ببماراني كه يبوست دارندبكار رفته است . مهارگيرنده5HT4   موجب تشديدپريستاليتسم روده بزرگ ميشود.TEGASEROD باعث تسريع ترانزيت كولون بالا رو ميشود .
تحقيقات كلينيكي روي 4 هزار بيمار با يبوست و  IBS   نشان داده كه اثر اين دارونسبت به پلاسبو در درمان يبوست و نفخ بسيار بيشتر است ( بخصوص در خانمها ) و اسهال ، عارضه ديگري از اين دارو ديده نشده است TEGASEROD  توسط FDA  براي درمان IBSنوع يبوستي پذيرفته شده است.جديدترين دارو براي  IBS  نوع يبوستي،داروي بازكننده كانال كلربنام LUBIPROSTONE  مي باشد.
از آنتاگوئيسم گيرنده هاي اوپيوئيدي مو بنام ALVIMOPAN وآگونيست گيرنده سروتونين 4  بنامRENZAPRID  نيز در درمانIBS    بخصوص نوع اسهالي استفاده ميشود .
در درمان IBS  نوع اسهالي ، لوپرامايد ، ALOSETRON  و كلونيدين نيز بكار ميرود . پروبيوتيكها در حقيقت موادي هستند كه حاوي موجودات زنده مي باشند ( مثل ماست وكفير)،كه در درمانIBS بخصوص نوع يبوستي آن مصرف ميشوند.
تجويزموادفيبرداردرIBS نوع يبوستي،موثر هستند . فيبرهاي محلول مثل ايسپاگولا،كلسيم پلي كربوفيل و پسيليوم واز فيبرهاي غير محلول مثل سبوس گندم يا فيبرهاي ذرت نيز در درمان IBS نوع يبوستي بكار ميروند، اگر چه اثر فيبرها محدوداست .ALVIMOPAN
آنتا گونيسم محيطي گيرنده مو( MU  ) اوپيوئيدي ميباشدوبراي درمان اختلال عمل  دستگاه  گوارش بكار ميرود (مثل IBS  نوع يبوستي و يبوست ايديوپاتيك ) و ميتواند عوارض گوارشي مخدر هاي خانواده ترياك مثل يبوست را نيز درمان كند .
از حشيش نيز براي درمان بيماريهاي گوارش استفاده شده است . ماده موثر آن بنام دلتا 9 تتراهيدروكانابينول مي باشد (THC  ) . در بدن نيز بطورطبيعي اين ماده سنتز ميشود كه كانابينوئيدآندوژن نام دارد . اين كانابينو ئيد آندوژن بافعال كردن گيرنده هاي كانابينوئيددردستگاه گوارش، اثر بيولوژيك خودرا اعمال ميكند .دونوع گيرنده كانابينوئيددر سلولها وجود دارند كه در دستگاه گوارش اثر بيولوژيك خود را اعمال ميكنند .  گيرنده نوع يك وگيرنده نوع2 (CB2-CB1  )   گيرنده هاي CB1  در سيستم عصبي روده   و در انتهاي اعصاب واگ ونورونهاي نخاعي قرار گرفته  و آزاد شدن نوروترانس ميترها NEUROTRANSMITER   ( واسطه هاي شيميائي سيستم عصبي ) را تنظيم ميكنند و گيرنده هاي نوع 2 ، بيشتر در سيستم ايمني و دفاعي بدن قرار دارند كه هنوز رل واقعي آنها بطور كامل پيدا نشده است . در شرايط پاتولوژيك ، سيستم كانابينوئيدهاي آندوژن اثر درماني خود را در مقابل بيماريهاي مختلف دستگاه گوارش اعمال ميكنند و بطور واضح اين سيستم دربيماريهاي التهابي دستگاه گوارش مثل بيماري كرون (  CROHN  ) وبيماريهاي فونكسيونل مثل IBS  اثر ميكنند .
مشتقات ترياك نيز در طي هزاران سال گذشته در درمان بيماريهاي دستگاه گوارش بكار رفته اند ولي بعلت اثر اين داروها روي سيستم عصبي مركزي ، مصرف اينداروها محدودميباشد. مطالعات كلينيكي روي گيرنده هاي مو ( MU) وساخته شدن آنتاگونيست هاي موثر روي اين گيرنده هاي محيطي اوپيوئيدي باعث شد تااين داروها مثل ALVIMOPAN  و-N متيل نالتركسان ، در درمان فلج روده بعد از عمل و يبوست بدنبال مصرف داروهاي اوپيوئيد بكار روند . باساخته شدن داروهايي مثل  FEDOTOZIN كه يك داروي آ گونيست براي گيرنده هاي اوپيوئيد كاپا (KAPPA ) ميباشد وبامصرف آن در درمان IBS   و ديس پپسي فونكسيونل مشخص شده است كه گيرنده هاي اوپيوئيد كاپا نيز رل مهمي را در فونكسيون سيستم گوارشي بعهده دارند .
ترجمه از مقالات سايت مدلاين 2005و 2006