تغذيه با شير مادر قسمت اول

يكي از مهمترين تصميماتي كه يك خانم حامله بايد بگيرد اينست كه به فرزندش كه بدنيا خواهد آمد شير خودش را بدهد و يا شير تكميلي را ؟.به طور ايده آل شير مادر بهترين شيرموجود است.شير دادن مادر باعث ميشود تا مادر نه تنها ازامتيازات  بدني و فيزيكي برخوردار شود بلكه ازنظر روحي نيز امتيازاتي را بدست بياورد بنابراين تمامي مادران را بايد تشويق كرد كه از شير خودشان براي تغذيه فرزندشان استفاده كنند .
امتيازات تغذيه با شير مادر
شير مادر طبيعي ترين غذا براي نوزاديست كه به موقع به دنيا آمده و در يك ماه اول زندگي نوزاد،حياتي ترين ماده خوراكي براي او ميباشد . اين غذا هميشه بهترين درجه حرارت را داشته و هيچگونه زماني براي تهيه آن هدر نمي رود . تازه بوده وبدون هيچ ميكروبي به نوزاد ميرسد و بنابراين اختلالات گوارشي ايجاد نميكند .اثر حفاظتي شير مادر بر عليه پاتوژنهاي روده و سايرپاتوژنها باعث كاهش ميزان مرگ ومير در نوزادان ميشود .مسئله  كاهش عوارض در اثر تغذيه با شير مادر در كشورهاي درحال توسعه بسيار مهم ميباشد ، حتي در مناطقي كه بهداشت خوبي دارند و يا  در مناطقي ازكشورهاي پيشرفته ممكنست آب سالم در دسترس نباشد و بنابراين مادر نتواند يك شير بهداشتي براي نوزادش حاضر كند .
تغذيه با شير مادر مسائلي مثل آلرژي يا عدم تحمل به شير گاو را نداشته و اين مسئله ميتواند موجب عوارضي مثل اسهال ،خونريزي از معده ،ملناي مخفي ،كوليك و اگزماي آتوپيك شود .
بچه هائي كه از شير مادر تغذيه ميكنند معمولا به مقدار كمتري دچار بيماريهاي آلرژيك و بيماريهاي مزمن در سالهاي بعدي عمر خود ميشوند .
شير مادر حاوي آنتي بادي بر عليه باكتريها و ويروسها نيز  ميبا شد ،در شير مادر مقاديرنسبتا” زيادي IgA  وجود دارد كه با عث ميشودتاميكرواوگانيسمها به جدار روده چسبيده نشوند. همچنين موادي در شير وجود دارند كه مانع رشد بسياري از ويروسها ي شايع ميشوند .
آنتي باديهاي موجود در شير مادر باعث ميشوند تا ايمني سيستم گوارشي بچه در مقابل ارگانيسمهايي كه وارد بدن بچه ميشوند افزايش پيدا كند . اغلب بچه هائيكه از شير مادر تغذيه ميشوند بسيار كمتر به اسهال ،اوتيت مديا ،پنوموني،باكتريمي ومننژيت در طي يكسال اول زندگيشان دچار ميشوند . ماكروفاژهائيكه در شير انسان وجود دارند باعث سنتز كمپلمان ،ليزوزيم و لاكتوفرين ميشوند و بعلاوه در شير مادر يك نوع پروتئين كه به آهن متصل است و رل آنزيمي براي تبديل شير را به پنير بازي ميكند ،وجود دارد كه اثر مهاري روي رشد Ecoli  در روده را دارد .PH  پائين مدفوع بچه هايكه از شير مادر استفاده ميكنند نشان دهنده وجود ميكروبهاي مفيديست كه در روده اين بچه ها وجود دارند كه در مقايسه با بچه ها ئيكه از شير كمكي استفاده ميكنند اين  اين ميكروبها ي مفيد را در روده خود ندارند. ( مثلا بيفيد و باكتريا و لاكتو با سيل وبه مقدار كمتر Ecoli  ) كه اين باكتريها باعث ميگردند تا بعضي از انواع Ecoli نتوانند پاتوژن بشوند.
شير مادر حاوي املاح  صفراوي نيز هست كه باعث ميشود ليپاز بچه فعال شود و از طرفي روي ژيار ديا و آميب هيستولي تيكا اثر كشنده دارد . انتقال جواب به تست توبركولين نشان ميدهد كه سلولهاي ايمني T از راه شير مادر به بچه ميرسند .
شير مادري كه رژيم غذائي مناسبي دارد ،تمامي احتياجات غذائي بچه را بجز احتمالا فلورايد و بعد از چند ماه ، ويتامين D را كم دارد .
اگرآب مصرفي ميزان فلوئوركمي(3/PPM وكمتر) داشته باشد . بچه اي كه از شير مادر تغذيه ميكند بايد حداقل روزي 10 ميكروگرم  فلوئور در 6 ماه اول زندگيش بطور روزانه مصرف كند . اگر ميزان ورودي ويتامين D به بدن مادر كم شود و بچه زياد در معرض نور آفتاب نباشد ،روزانه 10 ميكرو گرم ويتامين D بايد به بچه   تجويز كرد .
ميزان آهن در شير مادر نيز گاهي پائين تر از حد لازم است ولي اغلب بچه هاي نرمال از موقع تولد بمدت 6 ماه ذخيره آهن دارند ولي مسئله مهم اينست كه كليه آهن موجود در شير مادر بخوبي قابل جذب است . و از 4ماهگي به بعد معمو لا بچه با غذائيكه آهن كافي دارد تغذيه ميشود. ميزان ويتامن Kدرشير مادر كافي نيست وامكان دارد بچه دچار خونريزي شود و بهترست در بدو تولد هر نوزاد يك ميلي گرم ويتامين Kبرايش تزريق شود . امتيازات روحي كه در تغذيه با شير مادر وجود دارد( چه براي مادر وچه براي بچه ) كاملا شناخته شده است . شروع عادت ماهيانه نبا يد موجبي براي قطع شير دادن بشود . چنانچه حاملگي پيش بيايد شير دادن نبايد قطع شود بلكه با تنظيم كامل رژيم غذائي مي توان در حين حاملگي به شير دادن نيز ادامه داد .

ادامه دارد…….. 

سرفه

سرفه يك مكانيسم فيزيولوژيك مهم حفاظتي ميباشد، اما ممكن است علامتي از يك بيماري موجود باشد مثل آسم ، برگشت غذا از معده به مري و وجود ترشح پشت حلق باشد . درمان عامل ايجاد كننده سرفه باعث قطع سرفه ميشود و گاهي علت خاصي پيدا نشده و درمان فقط علامتي ميباشد . انتخاب راه درمان بستگي به نوع سرفه دارد ، يعني كه آيا سرفه بهمراه خلط است يا نيست ؟
سرفه خشك :
اين سرفه اغلب بهمراه سرماخوردگي ها ديده ميشود و اثر مفيدي براي بيمار ندارد و استفاده از روشهاي كم كردن سرفه باعث راحتي نسبي نزد بيمار ميشود ، بخصوص در اوقات شب و استراحت بيمار.
درميان داروهاي كم كننده سرفه كدئين ودكسترومتورفان عوارض جانبي كمتري نسبت به كدئين دارند و احتمالا” اين دو دارو در درمان سرفه هاي شديد زياد موثر نيستند . كدئين و داروهاي مخدر مشابه آن بعنوان داروي ضد سرفه در بچه ها نبايد مصرف شوند ، بخصوص اگر بچه زير يك سال داشته باشد .
آنتي هيستامين هاي خواب آور مثل ديفن هيدرامين گاهگاهي بعنوان تسكين دهنده سرفه بهمراه چند داروي ديگر مصرف ميشود و يكي از اثرات اينداروها كم كردن انتقال موج عصبي در راههاي كولينرژيك بوده و اثر ديگر آنها روي سرفه بخاطر اثر آرامبخش آنها ميباشد . آنتي هيستامين ها ترشحات بيني را كاهش داده و بعلت كم كردن ترشحات پشت حلق ميتوانند سرفه را كم كنند ، بخصوص اگر سرفه علت آلرژيك هم داشته باشد . ولي بايد در نظر داشت كه آنتي هيستامين ها در درمان سرفه خلط دار نبايد بكار رود،زيرا باعث غليظ شدن ترشحات و در نتيجه چسبندگي آن و گيركردن در سيستم تنفسي ميشود . اثر آرامبخش آنها در روز يكي از مضرات اينداروها بوده ولي استفاده از آنها در شب علاوه بر كاهش سرفه بعلت خواب آور بودن موجب آرامش بيشتر بيمار ميشوند .
داروهاي نرم كننده احتمالا”بطور غير مستقيم روي سرفه اثر ميكنند ، زيرا با ايجاد يك پوشش حفاظتي روي اعصاب حسي حنجره موجب كاهش موجهاي تحريكي سرفه مي شوند .گليسرول ، عسل و شربت قند جزء اين داروها هستند .
براي درمان سرفه هاي بسيار شديد ، يك داروي ضد سرفه قوي مثل مرفين مورد نياز است ( مثل مراحل انتهايي تومورهاي ريه ) و اين درمان براي سرفه هاي معمولي ، معقول بنظر نميرسد .
بيحس كننده هاي موضعي مثل ليدوكائين را ميتوان با تنفس كردن وارد ريه كرد و اينكار در درمان سرفه هاي بسيار شديد كه با دارو كنترول نمي شود  ( مثل تومورهاي بدخيم )مورد استفاده قرار مي گيرد ، در اينجا گيرنده هاي تحريك كننده با دارو بلوك ميشوند ولي با اينكار تمامي رفلكسهاي حفاظتي ريوي بلوكه شده و ممكنست كه اسپاسم برونش ايجاد كند و چنين درماني بايد با احتياط بسيار زياد و در بيماران خاص بكار رود . با اين روش رفلكس بلع نيز ممكنست تا مدتي از دست برود .
سرفه خلط دار:
در اينجا سرفه با خلط همراه است . اينحالت ممكنست بهمراه برونشيت مزمن ،‌برونشكتازي يا در بيماري فيبروزكيستيك ريه ديده شود . در اين موارد از بين بردن رفلكس سرفه كار صحيحي نيست زيرا سرفه باعث ميشود كه راههاي هوايي پاك شوند ولي داروهاي خلط آور را در اين موارد ميتوان مصرف كرد ، چون باعث افزايش ترشح شده و عبور خلط را آسان ميسازند ( درمواردي كه خلط غليظ است ) . بسياري از محققان معتقدند كه داروهاي خلط آور هيچ ارزشي نداشته و با دارونما ( PLACEBO ) فرقي ندارند .
داروهايي كه بطور شايع بعنوان خلط آور مصرف ميشوند عبارتند از املاح آمونيوم ، گايافنزين،  ايپكاوسيترات سديم . يد هم گاهگاهي مورد استفاده قرار مي گيرد .
ولي در مورد بي خطر و سلامت بودن اين دارو بحث زياد است زيرا باعث وقفه كار تيروئيد ميشود ( با مصرف طولاني ) ، مشخصا” يد را به بچه ها ، جوانان ، خانمهاي حامله و بيماراني كه گواتر دارند نبايد داد .
داروهاي موكوليتيك ميتوانند غلظت و كشش سطحي و ساختمان خلط را تغيير بدهند و بيماران اظهار ميدارند كه بهتر شده اند ولي در بررسي عملكرد ريه هيچگونه تغييري مشاهده نمي شود . مواد موكوليتيك مورد مصرف عبارتند از اسيتل سيستئين ، برم هگزين ،كربوسيستئين MECYSTEINE دارويي بنام DORNASE ALFA   نيز در دسترس است كه در بيماراني كه فيبروزكيستيك ريه دارند مصرف ميشود . در تئوري ، موكولي تيك ممكنست كه سد محافظ جدار معده را كه از موكوس ساخته شده  خراب كرده و موجب زخم معده شود ، بنابر اين مصرف آن در بيمارانيكه سابقه اولسردارند بايد با احتياط انجام شود .
مواد هيدراته كننده باعث ميشوند تا مخاط ريه آب جذب كرده و نرم شود ، اينكار به آساني با تنفس بخار آب قابل انجام است ، اضافه كردن موادي مثل منتول ، بنزوئين و اسانس هاي مختلف بنظر ميرسد كه فايده اي نداشته باشند . تنفس ذرات ريز آب ، سديم بيكربنات ، كلرورسديم ، سورفكتانت و آنزيمهاي پروتئوليتيك مثل سالبوتامول و IPATROPIUM  ، سرفه هايي كه منشاء اسپاسم برونش دارند را بهبودي مي بخشند و در شكل هاي ديگر سرفه اثري ندارند و در افراد غير آسماتيك توصيه شده است كه مصرف نشوند.
منبع : فارماكولوژي مارتينديل2005