تغذيه با شير مادر قسمت دوم

انتقال HIVبه خوبي شناخته شده است و بهتر است مادري كه به HIV  آلوده است به فرزندش شير ندهد. WHO توصيه كرده است كه اگر شير كمكي در  دسترس نيست ،بهترست كه مادر به شير دادن ادامه دهد و اگر شير كمكي مناسبي در  دسترس است ،شير دادن را قطع نمايد . ولي اين با ور وجود دارد كه در كشورهاي جهان سوم خطر شير كمكي بيشتر از احتمال خطر انتقال HIV ميباشد .
سيتو مگا لو ويروس ، ويروس انساني لنفو ترو پيك T.cell نوع  يك ، ويروس آبله ، ويروس هپاتيت B و ويروس تبخال را در شيرمادر پيدا كرده اند در بين اين ويروسها ، ويروس سيتومگال از همه بدتر است و3/2 بچه هائيكه در بدو تولد از نظر آزمايشات CMV منفي هستند چنانچه از شير مادر استفاده كنند ،دچار عفونت ميشوند .اين عفونت در بچه ها ي ترم ، علامت نداشته و در بچه ها ي پره ترم خطر هميشه وجود دارد . احتمال انتقال ساير ويروسها توسط شير مادر بعيد بنظر ميرسد ولي بهتر است مادري كه دچار تبخال شده است از شير دادن خود داري كند . اگر چه در شير مادر مبتلا ، ويروس هپاتيت B ديده شده است ولي راه انتقال در زمان زايمان است . واكسيناسيون نوزاد در همان 24 ساعت اول تولد بهمراه ايمن گلوبين B وادامه برنامه واكسيناسيون مانع از ابتلاي نوزاد خواهد شد .
بيشتر خانمها اگر بلافاصله پس از زايمان تشويق شده وتوصيه هاي لازم را  دريافت كنند ،با موفقيت ميتوانند به فرزندشان  شير بدهند. در سه ماه آخر دوران حاملگي ، بهترست كه پزشك مر بوطه با خانم باردار صحبت كرده  ومزاياي شير مادر را به اوتوضيح دهد و بسياري  از مادراني كه دو  دل  هستند وهنوز تصميمي براي نوع تغذيه فرزندشان در نظرنگرفته اند با گرفتن توضيحات كافي مايل به تغذيه نوزادخود با شير مادر ميشوند .
مادري ميتواند به فرزندش شير كافي بدهد كه خودش سلامت كامل و تغذيه خوبي داشته و به مقدار كافي بتواند استراحت كند و مضطرب نباشد . اگر نوك پستان فرورفته باشد در ابتدا چند روزي قبل از زايمان بايد از پمپ استفاده كند . اگر رژيم غذايي مادر كنترل شده باشد ، لزوما” وزن مادر كمتر يا بيشتر نخواهد شد . شير دادن موجب ميشود تا رحم هر چه زودتر به اندازه سابق خود برگردد و وزن مادر  نيزكاهش پيدا كرده و به وزن سابق خود  برگردد . به مادر بايد اطمينان داد كه شكل پستان با بستن سينه بند مناسب تغيير نخواهد كرد .
بهترين محرك براي ترشح شير در انسان ، خالي كردن منظم وكامل پستان ها ميباشد ،بطور مثال درچند روز اول بعد از زايمان كه ميزان شير و ترشح آن كم ميباشد ، مادر بايد مرتبا ومكررا” به نوزاد شير بدهد تا اين سيكل براه بيفتد .
شيردادن هرچه زودتر بايد شروع شود .بمحض اينكه مادر و نوزاد شرايط مناسب را پيدا كردند ، شيردادن شروع ميشود .بايد سعي شود از زمان تولد تا شروع شير دادن يكساعت بيشتر نگذرد .نوزاد بايد هر سه ساعت يكبار نزد مادر آورده شده و شروع به شيرخوردن كند . ( حتي شب تا صبح) . زمانيكه ترشح واقعي و كامل شير شروع شود ، باسعي و همت مادر ميزان شير روبه افزايش خواهد گذاشت .
نوك پستانها بايد مرتبا” كنترل شوند با شروع كوچكترين درد و حساسيت درمان بايد شروع شود كه تا ضايعه بزرگتري در آن ايجاد نشود . بهترست كه نوك پستانها در هواي آزاد باشند و به آنها لانولين خالص ماليده شود وصابون زده نشود ، از الكل نبايد استفاده شود .نوك پستانها خشك نگهداشته شود و چنانچه در آنها حساسيت و يا زخم و تركي ايجاد شود ، بعلت شير ندادن ، نوزاد حريص شده و با مكيدن آنها و فشار بيشتر ، زخم را بزرگتر ميكند ، در اينحالت از حفاظ نوك سينه بايد استفاده كرد .
دو هفته اول بعد از تولد مهمترين زمان براي شير دادن مادر به نوزاد مي باشد ، افزايش وزن روزانه نوزاد نشان دهنده كافي بودن ميزان شير است ، تا جائيكه امكان داشته باشد از شير كمكي نبايد استفاده كرد زيرا باعث ميشود تا برنامه شير مادر از بين برود . چنانچه مادر در هفته هاي اول با مسئله شير دادن مشكل داشته باشد ميتواند شيرش را بدوشد و با شيشه به نوزاد بدهد و بعد از رفع شدن مشكل ( مثل اضطراب و نا آگاهي در طرز شير دادن و غيره ) ميتواند شير دادن را شروع كند . هر چه مادر شير بيشتر بدهد ، توليد شيرش بيشتر خواهد شد و اگر شيرش بسيار زياد باشد ميتواند آنرا دوشيده و تا 24 ساعت در يخچال يا تا يكماه در فريزر نگهدارد تازمانهايي كه مادر در دسترس نيست از آن استفاده شود . اينكار مادر را آ زاد ميكند كه چند ساعتي در بيرون از منزل باشد .
روحيه شاد و فكر آزاد برا ي شير دادن از واجبات ميباشد . مادرها فكر ميكنند اگر نوزادشان گريه ميكند يا خواب آلود است يا خرخر ميكند و يا شير را بر ميگرداند ، يك ناراحتي دارد ولي شايد اين مسئله بخاطر كم بودن شير مادر باشد .

منبع : بيماريهاي اطفال نلسون 2004